KESİN EVLENME ENGELLERİ
EVLENME ENGELLERİ
4721 s. TMK’da, kesin evlilik engelleri;
I – Hısımlık
II – Önceki evlilik
III – Akıl hastalığı
olmak üzere üç başlıkta toplanmıştır.
I – Hısımlık
Madde 129- Aşağıdaki kimseler arasında evlenme yasaktır:
- Üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında; amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,
- Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında,
- Evlât edinen ile evlâtlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında.
II – Önceki evlilik
1 – Sona erdiğinin ispatı
(a) Genel olarak
Madde 130- Yeniden evlenmek isteyen kimse, önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır.
(a) Gaiplik durumunda
Madde 131- Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez.
Kaybolanın eşi evliliğin feshini, gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrıca açacağı bir dava ile isteyebilir.
Ayrı bir dava ile evliliğin feshi, davacının yerleşim yeri mahkemesinden istenir.
(c) Kadın için bekleme süresi
Madde 132- Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez.
Doğurmakla süre biter.
Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.
III. Akıl hastalığı
Madde 133- Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbî sakınca bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler.
MUTLAK BUTLAN (Kesin Hükümsüzlük):
Kurucu unsurları var olduğu için bir hukuki işlem yapılmış ise de, muteberlik şartlarının gerçekleşmemiş olması halinde hukuki işlem mutlak butlan ile batıldır yani kesin olarak hükümsüzdür.
Hukuki işlemin kurucu unsurlarından en az birinin bulunmaması halinde ise hukuki işlem varlık kazanmaz, akdi ilişki kurulmaz, işlem yok hükmündedir.
Örneğin, evlendirme memuru önünde yapılmamış evlenme işlemi ya da dini nikâh yok hükmündedir. Hukuk düzeninde hiçbir anlam ifade etmez.
Yokluk yaptırımına tabi bir hukuki işlem hiç doğmamış kabul edilirken mutlak butlanda işlem doğmuş ama geçersiz sayılmıştır. Yok işlem hiç doğmamış, mutlak butlanla batıl işlem ise ölü doğmuş bir işlemdir.
MUTLAK BUTLANLA BATIL OLAN EVLENMELER
TMK Madde 145- Aşağıdaki hâllerde evlenme mutlak butlanla batıldır:
- Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması,
- Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması,
- Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması,
- Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması.
Av. Arb. Zekeriya Yılmaz
